Gaslighting
Daha önce terim olarak duymamýþ olma ihtimalinizin yüksek olduðu ama bir çoðunuzun yaþadýðý, maruz kaldýðý bir durumdan bahsetmek istiyorum.
Gasligthing?🪔
Daha çok yakýn iliþkilerde görülen, bir kiþinin karþýsýndaki kiþi üzerinde güç kazanmak amacýyla yaptýðý, kiþinin kendi hafýza, algý ve akýl saðlýðýný kýsacasý kendi gerçekliðini sorgulamasýna neden olan bir çeþit duygusal manipülasyon, psikolojik þiddet ve taciz yöntemidir.
Gaslighting, kiþinin akýl saðlýðýný sorgulamasýna, anksiyeteye, depresyona ve benlik algýsýný kaybetmesine neden olabileceði için zararlý ve ciddiye alýnmasý gereken bir manipülasyon türüdür.
Gasligthing terimi ilk olarak 1938 yýlýnda Ýngiliz oyun ve roman yazarý Patrick Hamilton’un yazdýðý Gaslight (Gaz lambasý) isimli bir oyunda iþlenmiþtir.
Oyunda bir adam eþini deli olduðuna iknâ etmeye çalýþýyor ve gaz lambasýný söndürdüðünde eþi bunun gerçek deðil uydurulmuþ bir þey olduðunun farkýna varýyor.
Ve böylece Gastligthing terimi doðmuþ oluyor.
Daha sonra 1944 yýlýnda yine ayný konunun iþlendiði Amerikan yapýmý ‘’Gasligt’’ filmi çekilmiþ ve filmde de bu psikolojik manipülasyon yöntemi çok güzel örneklendirilmiþtir.
Filmde bir adamýn, uyguladýðý sinsi ve sistematik manipülasyon teknikleriyle karýsýný kendi aný ve algýlarýndan þüphelenmeye ve aklýný kaybettiðini düþündüðü noktaya getirene kadar nasýl manipüle ettiði anlatýlmaktadýr.
Eðer filmi izlemediyseniz izlemenizi öneririm.
Gasligthing narsistlerin, diktatörlerin, tacizcilerin sýklýkla kullandýðý bir yöntemdir.
Dolayýsýyla toplum içerisinde iþ, arkadaþ ve aile ortamlarýmýzda bu tarz insanlarla karþýlama ve bu tarz davranýþlara maruz kalma ihtimalimiz yüksek maalesef.
Kiþinin yaþanmýþ bir anýsýný, deneyimini tekrar tekrar düþünmesine, zihnini sorgulamasýna, kendini suçlu, hatalý hissetmesine neden olan Gasligthing, 1970 yýlýnda psikanaliz literatüründe de yer almaya baþlamýþtýr.
Peki bu insanlar ne yaparlar, biz onlarý nasýl fark edebiliriz ❓
Genellikle fark etmek çok kolay deðildir. Çünkü yavaþ yavaþ ve sinsi bir þekilde ilerler.
Eðer karþýnýzdaki kiþiyle olan iliþkiniz içerisinde;
Sürekli kendini hatalý gören,
Suçlayan, özür dileyen,
Bir þeyleri onarmak için tek taraflý mücadele eden,
Alttan almasý, idare etmesi gereken taraf olarak kendini gören sizseniz
Diðer taraftan karþýnýzdaki kiþi sürekli olarak;
〽️Sorun sensin,
〽️Ne alakasý var, sen zaten her þeyi çok abartýyorsun,
〽️Ben öyle bir þey demedim sen yanlýþ anlýyorsun,
〽️Yaa ben þaka yapmýþtým ne kadar da alýngansýn
〽️Bunda aðlayacak ne var, senin psikolojin bozulmuþ þeklinde davranýyor ve size bunu empoze ediyorsa
Burada biraz düþünün derim…
Unutmayýn; yavaþ yavaþ ve sinsi bir þekilde ilerler Gaslighting ❗
Peki bunu anladýðýnýz an ne mi yapmalýsýnýz?
Karþýnýzda yaþadýðýnýz deneyimin, anýnýn, olayýn yerine baþka bir þey koymaya çalýþan,
Size ne hissettiðinizi, ne düþündüðünüzü, yaþadýðýnýz deneyimin ne olduðunu anlatan ve size kendi aklýnýzý, algýnýzý ve benliðinizi sorgulatan bir insan var.
Bu tarz insanlarla mücadele etmek, tartýþmaya girip kendini ifade etmeye çalýþmak oldukça zor ve yýpratýcýdýr.
Hatta bataklýktan tek baþýna kurtulmaya çalýþan bir insanýn mücadelesi gibidir.
Kýsacasý böyle biri sizi uçurumun ucuna kadar götürüp sonra da ‘’aaa bakýn delirmiþ kendini atacak’’ der tabi ki mecazi anlamda
Kiþisel kanaatim ve önerim hayatýnýzda böyle bir insan varsa UZAKLAÞIN…
Ve son olarak diyorum ki;
‘’Sana yararý olmayan, bir þey katmayan ve mutlu etmeyen her þeyden uzaklaþacak kadar saygý duy kendine.’’
