ÝKLÝM DEÐÝÞÝKLÝÐÝ ULUSLARARASI TÝCARETÝ NASIL ETKÝLÝYOR?
Ýklim deðiþikliði nedeniyle aþýrý ve ani hava olaylarýnýn artan sýklýðý ve yoðunluðu ile geniþleyen coðrafi yayýlýmý, deniz seviyesinin yükselmesi gibi ’yavaþ baþlayan’ etkilerle birlikte, uluslararasý ticaretin sorunsuz ve güvenilir bir þekilde iþlemesi için gerekli olan ulaþtýrma altyapýsý için ciddi riskler oluþturmaktadýr.
Örneðin kasýrgalar ve seller yollara, köprülere, limanlara ve demiryolu raylarýna doðrudan zarar verebilir ve hava ulaþýmýný aksatabilir. Politika yapýcýlarýn ticarete yönelik bu fiziksel riskler hakkýndaki farkýndalýðý, ulaþtýrma altyapýsýnýn ve uluslararasý tedarik zincirlerinin ekonomik ve finansal sistemin dýþýndan kaynaklanan risklere karþý kýrýlganlýðýný ortaya çýkarmasý nedeniyle, COVID-19 ve Ukrayna’daki savaþ gibi son krizler nedeniyle daha da arttý.
Deniz taþýmacýlýðý özellikle iklimle baðlantýlý risklere maruz kalmaktadýr. Deniz seviyesindeki yükseliþ, limanlarýn faaliyetlerine doðrudan bir tehdit oluþtururken, yaðýþlardaki deðiþiklikler de kritik nakliye merkezlerinin ve geçitlerinin yaþayabilirliðini etkiliyor. Günümüzün uluslararasý ticaret sistemini þekillendiren küresel deðer zincirlerinin karmaþýk ve birbirine baðlý doðasý, ayný zamanda kilit konumlardaki aksaklýklarýn küresel ekonomi üzerinde abartýlý bir etkiye sahip olabileceði anlamýna da geliyor.
Sýcak hava dalgalarýna ve topraklarýn bozulmasýna neden olan sýcaklýk deðiþiklikleri ve su sýkýntýsýna ve kuraklýða neden olan yaðýþ seviyelerindeki deðiþikliklerin tümü, tarýmsal üretime zarar verebilir ve gýda fiyatlarýný artýrabilir. Sýcaklýk stresi ayný zamanda tarým iþçilerini de etkileyerek üretkenliði etkiliyor.
Ýklim deðiþikliðiyle baðlantýlý okyanus ýsýnmasý ve asitlenme de balýkçýlýðý olumsuz etkiliyor, dolayýsýyla okyanus ürünleri ticaretini ve gýda güvenliðini etkiliyor. Bu durum kýrsaldaki küçük ölçekli balýkçýlarýn ve özellikle gýda tedarik zincirinde yer alan balýkçýlarýn geçim kaynaklarýna zarar veriyor.
Sýcaklýk artýþlarý, ulaþým ve tarýmsal girdilerden kaynaklanan sorunlar nedeniyle imalat tedarik zincirlerinin bozulmasýnýn yaný sýra, iþçilerin ýsý bitkinliðine maruz kalmasýna ve ekipmanlarýn arýzalanmasýna yol açarak üretimde kýtlýk oluþmasýna ve daha fazla hasara neden olarak verimlilik kayýplarýna ve çalýþma saatlerine neden olabilir. Yüksek sýcaklýklar ayný zamanda depolama tesislerindeki soðutma maliyetlerini artýrarak ticareti daha pahalý hale getirebilir.
Turizm, hem turizm altyapýsýnýn anýnda hasar görmesi hem de zamanla destinasyonlarýn çekiciliðini azaltan (ulaþýmýn aksamasýna ek olarak) kademeli iklim deðiþiklikleri nedeniyle aþýrý iklim ve hava olaylarý nedeniyle ciddi þekilde kesintiye uðrayabilir.
Fosil yakýtlardan yenilenebilir enerji kaynaklarýna enerji geçiþi, karþýlaþtýrmalý üstünlük kalýplarýný deðiþtiriyor; yani hangi ülke ve bölgelerin belirli mallarý en verimli þekilde ticaret ve üretim konusunda en iyi konumda olduðunu belirliyor. Enerji depolama ve iletimi gibi enerji teknolojisindeki geliþmelerin yaný sýra yenilenebilir enerji kaynaklarýna daha fazla odaklanmak, küresel enerji pazarlarýný ve ticaretini kökten deðiþtirebilir.
