Trump Doktrini dünyayý nasýl etkileyecek?
Donald Trump, 5 Aralýk 2025’te yayýnladýðý 33 sayfalýk Ulusal Güvenlik Stratejisi (NSS) belgesiyle, sessiz sedasýz biçimde “Trump Doktrini” adýný verdiði manifestoyu ilan etti.
Resmi adý “Esnek Gerçekçilik” (Flexible Realism) olan doktrin, geçmiþten beri gelen, Biden’ ýn de 2022 stratejik belgesiyle sürdürülen ABD politikalarýnýn tamamýyla tersi hedef ve tespitlerle þimdiden küresel kýrýlmalara yol açma potansiyeli taþýyor…
Yýllarca ABD’ nin “insan haklarý, demokrasi ihracý ve “deðer temelli dýþ politika” gerekçeleriyle savunduðu ve Irak, Libya rejimlerini devirerek yüzüne gözüne bulaþtýrdýðý geçmiþ Doktrinler tümüyle silinip ters yüz edilerek yerini çýplak bir “ticaret ve güç” hesabý almýþ durumda.
Belge, önümüzdeki on yýlý deðil, yüzyýlý þekillendirecek kadar radikal unsurlar içeriyor…
Bugüne kadar ABD’ nin hedefindeki Çin ve Rusya gibi iki dev artýk “Düþman” Deðil, “Ticaret Ortaðý” konumuna terfi ediyor…
NSS belgesine göre bundan böyle iki büyük rakip, Rusya’ nýn doðalgazýna baðýmlý, Çin’ in teknolojik sýçramasýyla geriye düþen “Avrupa’nýn Sorunu”…
20 yýldýr “sistemik tehdit” ve “en büyük rakip” diye þeytanlaþtýrýlan Çin, Trump Doktrininde yepyeni bir hüviyetle tanýmlanýyor…
Artýk Çin “tehdit” deðil; sadece “ticaret dengesizliði” ve stratejik alanlarda (çip, nadir toprak elementleri) gibi alanlarda frenlenmesi gereken bir aktör.
Rusya ise “tehdit” kategorisinden çýkarýlmýþ. O kadar ki, Trump doktrin belgesinde Ukrayna savaþý “Avrupa’nýn kendi meselesi” havasýnda geçiþtiriliyor.
Putin Rusya’ sýnýn yayýlmacý politikalarý Trump’ ýn umurunda deðil…
O, Moskova ile enerji ve tahýl ticaretinin sürdürülebilirliðine odaklanýyor…
Doktrin belgesinin (NSS) en sert bölümü zaten Avrupa’ya ayrýlmýþ.
Kýta, açýkça “medeniyet erozyonu” ve “demografik intihar” ile suçlanýyor ve “Göç politikalarý nedeniyle 20-30 yýl içinde Avrupa tanýnmaz hale gelecek ve çökecek.” Ýddiasýyla aþaðýlanýyor…
NATO’da 75 yýldýr %2 hedefini bile zor tutan müttefiklerden bundan böyle GSYH’ larýnýn %5’ini savunma amaçlý olarak aktarmalarý talep ediliyor.
Bu kadar da deðil.. Ayný belgede, ýrkçýlýða varan söylemleri nedeniyle baþta Fransa ve Almanya olmak üzere Avrupa’ nýn çoðu ülkesinde durdurulmaya çalýþýlan, liderleri tutuklanýp temsilcileri terör örgütü muamelesi gören aþýrý sað ve göçmen karþýtý partiler “Avrupa’da direniþin teþvik edilmesi gereken yapýlar” olarak selamlanýyor.
Belgedeki ifadelere bakýlýrsa AB’ nin daðýlmasýný savunan yeni bir ABD var karþýmýzda..
Trump’ ýn baþkan yardýmcýsý JD Vance’in sýzan mesajlarýnda “Avrupalýlar fýrsatçý ve acýnasý halleri” ya da Savunma Bakaný Pete Hegseth’in “Avrupa’nýn varlýðýndan nefret ediyorum” yazýþmalarý, Trump döneminin ruhunu ortaya koymasý bakýmýndan çarpýcý… Ortadoðu’ da ise Trump’ ýn yazdýðý senaryo ‘Demokrasi ihraç dönemi kapandý, artýk dolar hâkimiyeti geçerli olacak’ olarak özetlenmiþ…
“Arap Baharý”ndan bu yana sürdürülen “demokrasi götürme” misyonunun çöpü boyladýðý görülüyor…
Bundan böyle diktatörlüklerin, Ülkeleri kimin yönettiðinin hiçbir önemi yok; tek hedef “barýþçýl ticaret bölgesi” yaratmak.
Enerjide net ihracatçý konumuna geçen ABD için Ortadoðu artýk “petrol güvenliði” deðil, “petrol ticaretinde dolarýn tek rezerv para olarak kalmasý” anlamýna geliyor.
Batý Yarýmküre (tüm Amerika kýtasý): 1823 koþullarýnda bile uygulanamamýþ Monroe Doktrinini 21. Yüzyýla adapte edip adýný da “Trump Ekuri Trump Corollary) olarak yenileyerek yeniden diriltiliyor:
Doktrinle tüm Amerika kýtasý ABD’nin doðal etki alaný olarak görülürken, Trump Corollary bu ilkeyi güncelleyip güçlendiriyor…
Tüm Amerika kýtasý ABD’nin mutlak nüfuz alaný ilan ediliyor, bir baþka ifadeyle koca kýta Trump’ ýn yeni oyun alaný…
Brezilya’ da 2026’ da yapýlacak seçimlere þimdiden müdahale hazýrlýklarý yapýyor..
Mevcut baþkan Lula de Silva’ nýn temsil ettiði çevreci ve dünya barýþýný savunan sol iktidara alternatif olarak, darbe planlama suçlamasýyla yargýlanan cezaevindeki Jair Bolsonaro’ nun yerine 2026 seçimlerinde aday olacaðýný açýklayan Flávio Bolsonaro’ yu destekleyeceðini Trump o her zamanki hazýr cevaplýlýðýyla açýklamaktan çekinmiyor…
Arjantin’de mevcut baþkan Milei ’yi ayakta tutmak için milyarlarca dolarlýk fonun aktarýlmasýný saðlýyor, Honduras seçimlerine açýkça müdahale ediyor ve desteklediði Nasry Asfura’ nýn kazandýðý ilan edilmezse seçimleri gayrimeþru ilan edip askeri yaptýrým sopasýný sallýyor. (makalenin kaleme alýndýðý 9 Aralýk 2025 itibariyle Salvador’daki yarýþ Nasry Asfura ile rakibi Salvador Nasralla arasýnda þaibeli sayým oyunlarýna karþýn bin civarýnda oy farkýyla henüz sonuçlanmamýþtý…
Kolombiya da nasibini aldý Trump uygulamalarýndan…
ABD’ deki Kolombiyalýlarýn ülkelerine zorla hatta yasadýþý biçimde iade edilmeleri sadece bir örnek…
Venezuela’ yý söylemeye bile gerek yok… Abluka altýna almayý amaçlayan askeri yýðýnak tüm dünyanýn gözleri önünde yaþanýyor…
Kitle göçü ve uyuþturucu kartellerine karþý sýnýrda kalýcý askeri konuþlandýrma. Kartellere karþý “ölümcül kuvvet” kullanma yetkisi açýkça veriliyor.
Trump belgesindeki ifadelere göre; örneðin Çin’in Peru’ da liman, Þili ve benzeri ülkelerdeki telekom ve maden yatýrýmlarý “ulusal güvenlik tehdidi” sayýlarak engellenecek.
Kanada ve Meksika gibi yutulmasý zor lokmalarý ise gümrük duvarlarýyla terbiye etmeye çalýþýyor…
Trump Doktrini sadece askeri ve ticari bir belge deðil; ayný zamanda ideolojik bir manifesto. Project 2025’in dýþ politika bölümü neredeyse birebir kopyalanmýþ. Project 2025, ABD’deki muhafazakâr düþünce kuruluþu The Heritage Foundation tarafýndan Nisan 2023’te yayýnlanan projeyle Trump’ýn bu yeni baþkanlýk döneminde federal hükümeti yeniden yapýlandýrmasý, yürütme gücünü artýrmasý ve saðcý politikalarý uygulamasý amacýyla 100’den fazla örgütün katký verdiði 22 milyon dolarlýk bütçeye sahip kurumsal bir yapý olarak karþýmýza çýkýyor.
Projeyle Avrupa’daki sað partilere akýtýlacak kaynaðý gizli karanlýk fonlar aracýlýðýyla “küresel ulusal muhafazakârlýk” dalgasý yaratýlmasý 2023’ te hedef olarak belirlenmiþ…
Trump ile ete kemiðe bürünen göç karþýtlýðý, iklim deðiþikliðine þüpheyle yaklaþan ideolojik anlayýþ artýk Amerikan iç politikasýyla sýnýrlý deðil; resmen dýþ politika aracýna dönüþmüþ durumda…
Trump Doktrini, ABD’yi “küresel polis” olmaktan çýkarýp “Amerika kýtasýnýn tümüne hâkim imparator” haline getirmeyi hedefliyor…
Avrupa yalnýz býrakýlýyor, Çin ve Rusya ile “iþ tutma” kapýsý aralanýyor, Latin Amerika ise ya itaat edecek ya da “cehennemden beter bedel” ödeyecek.
Bu doktrin, Soðuk Savaþ sonrasý liberal dünya düzeninin fiilen bittiðini ilan ediyor. Yerine gelen þey ise ne liberal ne de klasik realist; tamamen Trump’a özgü, kiþiselleþtirilmiþ, öngörülemez ama bir o kadar da kendi içinde tutarlý bir “güç ve kâr” hesabýna dayanýyor.
Bu evdeki hesabýn çarþýya nasýl yansýyacaðý; Avrupa’nýn, Latin Amerika’nýn ve hatta Çin’in vereceði cevapla ortaya çýkacak ve 21. yüzyýlýn geri kalanýný belirleyecek.
Avrupa adýna AB’ nin tek cümlelik yeterince anlamlý cevabý gecikmedi; “Müttefiksek, müttefik gibi davran…”
Trump’ýn sessiz sedasýz ilan ettiði 33 sayfalýk belgesi, aslýnda çok gürültülü bir mesaj içeriyor:
“Önce Amerika, geriye kalan tüm ülkeler ya bizimle olacak ya da karþýmýzda.”
Ve ister benimseyin, ister isyan edin, Dünya daha bir süre ne yapacaðýný kendisinin bile tam olarak kestiremediði Trump gibi birisinin gölgesine mahkûm yaþayacak…
Asýl trajik gerçeðe gelince; Trump gitse de ruhu dünyayý etkilemeyi sürdürecek…
