BAÞKA BÝR TARIM MÜMKÜN
Çaðdaþ Bayraktar’ýn, Çukurova Üniversitesi Tarým Ekonomisi Bölümü Öðretim üyesi Dr. Burak Öztornacý’nýn görüþlerini haberin merkezine koyduðu, Cumhuriyet Gazetesi’nde 22 Mart tarihinde çýkan haberin baþlýðýdýr, ayný zamanda yazýnýn baþlýðý olan…
Haber “Kimyasal aðýrlýklý tarým pratiklerinin toprakta yaptýðý tahribat, iklim krizi, gelir adaletsizliði ve savaþlar; tarýmda daha bütünleþik, planlý, doða ve halk dostu tarýmcýlýðý zorunlu kýlýyor.” tespitiyle baþlýyor. Ancak bu þekilde davranýrsak kýtlýk ve açlýk riskini azaltabileceðimizi ifade ederek sözü Dr. Burak Öztornacý’ya býrakýyor.
Öztornacý, “Sürdürülebilir tarýmýn yalnýzca topraðýn kimyasýný korumak ve ekolojik dengeyi korur gibi yapmaktan ibaret olmadýðýný, ayný zamanda topraðý iþleyenin emeðini sömürmeden, mülkiyet iliþkilerini kökten deðiþtirerek, doðayý bir meta olarak görmeden yaþamýn kaynaðýný yeniden tanýmlayabiliriz.” demekte.
Ardýndan, “Üretici güçlerin doðayla uyumlu bir þekilde kar hýrsý gütmeden tarýmsal üretim yapmasý, topraðýn, suyun, tohumun üzerindeki özel mülkiyet prangasýnýn kýrýlýp atýlmasý gerekir.” Önermesinde bulunmaktadýr.
“Topraðýn büyük þirketlerin, büyük holdinglerin, rant peþinde koþan kimi þahýslarýn elinde giderek artan bir meta haline dönüþmesi ortamýnda tarýmýn sürdürülebilirliðinden söz edilemez.” Ýfadeleriyle Öztornacý’nýn özel mülkiyet prangasýndan kastettiðinin endüstriyel tarým yapan ulusal ve ulusötesi büyük þirketler olduðunu anlýyoruz.
Bu görüþünü de; “Sürdürülebilir tarýmsal üretimin bir avuç büyük çiftçinin ve þirketleþmiþ büyük sermayedarlarýn yönlendirmesiyle, piyasa tekelleþmesiyle saðlanabileceðini düþünmek; konunun sosyolojik ve ekolojik boyutunu görmezden gelmek anlamýný taþýr.” Ýfadesiyle pekiþtirerek, bu koþullarda tarýmsal üretimin sürdürülebilir olamayacaðýný ileri sürmektedir.
Topraðýn meta olarak görülmediði, tarýmsal üretimde karýn ön plana alýnmadýðý, sürdürülebilir tarýmsal üretim önerilerini de sýralamaktadýr Dr. Öztornacý: “Üreticilerin örgütlü bir þekilde bir arada hareket etmesi ve merkezi bir planlama ile kooperatifleþmesi, sürdürülebilir bir ekonomi ile sürdürülebilir bir ekolojinin bir arada olmasýný saðlar. Tarýmda sürdürülebilirlik sadece ekolojik bir yaklaþýmla deðil ekonomik bir yaklaþýmla da olmalýdýr.”
Dr. Öztornacý, sürdürülebilir tarým ve gýda güvenliði için gerekli olduðunu düþündüðü tarýmda tam baðýmsýzlýk anlayýþýný þu þekilde ifade etmektedir: “Tarým, gýda güvenliðinde tam baðýsýzlýk demek, kendi tohumunu üretebilen, yeri geldiðinde kendi kimyasal ve organik gübresini üretebilen, kendi kimyasal ve biyolojik ilaçlarýný, genel olarak tarýmsal girdisini üretebilen bir ülke olmak demektir. Bunu hedefine koyan ve bu hedefe ulaþan ülke olmak demektir. O yüzden sürdürülebilir tarým topyekûn bir toplumsal dönüþüm projesi olarak ele alýnmalýdýr. Bu baðlamda tarýmsal üretime ve sürdürülebilirliliðe en doðru yaklaþým, halkçý-cumhuriyetçi yaklaþým, bütünlüklü, genelden özele giden bir yaklaþýmla olabilir. Çünkü topraðýn sömürülmediði, çiftçinin emeðinin çalýnmadýðý, doðanýn metalaþtýrýlmadýðý bir düzen kurmak sürdürülebilirliðin tek olasý yoludur.”
Ýklim krizi, tatlý su krizi, insan ve doðanýn aþýrý sömürülmesi krizi, savaþlar her geçen gün tarýmsal üretimi ve gýda güvenliðini zora sokmakta, yoksullarýn kapýsýný aralayan açlýðýn tüm topluma yayýlma riski her geçen gün artmaktadýr. Bu ortamda Çaðdaþ Bayraktar’ýn Dr. Burak Öztoruncu ile Cumhuriyet Gazetesi’nde yaptýðý haberi yazý konusu etmeyi bir görev bildim.
Tarýmsal üretimde sürdürülebilirlik ve verimlilik açýsýndan yapýlan birçok bilimsel çalýþmanýn sonucu küçük çiftçi tarýmýna çýkmaktadýr. Küçük çiftçiler tarýmsal üretimde öncelikle kendisinin ve yakýn çevresinin gýda güvenliðini güvenceye almaktadýr.
Küçük çiftçilerin, Dr. Öztoruncu’nun da belirttiði gibi kooperatiflerde örgütlenmeleri, bunu devletin teþvik etmesi ve desteklemesi çok önemlidir. Küçük çiftçiler bu þekilde tarýmsal girdilerini daha ucuz ve saðlýklý bir þekilde elde edebilecekler, daha planlý, verimli ve çeþitlilikte üretim yapabileceklerdir. Bunun yaný sýra ürettiklerini tüketiciye ulaþtýrmalarý kolaylaþacak hepimiz daha ucuz ve saðlýklý gýdaya kavuþurken, yaptýðý çiftçilikle köyünde, kasabasýnda karnýný doyuran, hayatýný doyumlu bir þekilde sürdüren çiftçiler de köyünü, kasabasýný terk etmeyecek, kentlerin saðlýksýz büyümesi de sona erecektir.
Açlýk kapýda…
Zaman daralýyor…
