Hürmüz’ de çöken küresel tedarik zincirine Anadolu alternatif olabilecek mi?
Küresel enerji ve lojistik sisteminde taþlar, bazen kanla bazen de büyük ekonomik yýkýmlarla yerine oturuyor.
28 Þubat'ta Hürmüz Boðazý'nýn kapanmasýyla baþlayan süreç, aslýnda tesadüf deðil; yýllardýr "yavaþ yavaþ" yaklaþan bir iflasýn "aniden" gerçekleþmesidir.
Bugün dünya, 120 dolara vuran petrol fiyatlarý karþýsýnda çaresizce alternatif yollar ararken, aslýnda 2008-2009 yýllarýnda masada olan ancak "jeopolitik sabotajlarla" engellenen projelerin ne denli hayati olduðunu acý bir tecrübeyle öðreniyor.
Suriye Ýç Savaþýnýn "Gizli Öznesi": Katar-Türkiye Boru Hattý eðer 2008-2010 yýllarý arasýnda fizibiliteye uygun biçimde hayata geçirilmiþ olsaydý, bugün baþta Ortadoðu olmak üzere kýtalar arasý köprü özelliðiyle Anadolu nasýl bir stratejik konuma gelirdi?
Soru bugün ortaya çýkan yeni tablo ýþýðýnda çok daha yaþamsal önem taþýyor…
Katar doðalgazý sadece iki ülke için deðil, bugün Ukrayna-Rusya çatýþmasý nedeniyle çarpýcý biçimde gözler önüne serilen Avrupa’ nýn karþýlaþtýðý büyük enerji krizinin Aralýk 2015'te kaleme aldýðým analizde de belirttiðim gibi çözümüne katký saðlayacak en önemli alternatifti…
15 yýla uzanan geliþmeler gösteriyor ki, Suriye iç savaþý sadece bir rejim kavgasý deðil, ayný zamanda uzaklardan gelip oyunun en önemli aktörlerinden Rusya’ nýn da dahil olduðu "doðalgaz savaþý" idi…
Nedeni aslýnda hiç te karmaþýk olmayan basit okumayla da görülebilecek bir tablo vardý karþýmýzda…
Dünyanýn en büyük LNG ihracatçýlarýndan olan Katar, tüm üretimini Hürmüz Boðazý'na baðýmlý kýlan gemi sevkiyatýna (LNG) hapsetmiþti.
2009'da gündeme gelen Suudi Arabistan-Ürdün-Suriye üzerinden Türkiye’ye uzanacak doðalgaz boru hattý, Rus gazýna en güçlü alternatif olmasý yanýnda, belki de Rusya’ yý Avrupa denklemi dýþýna çýkaracak en önemli tedarikçi olabilirdi….
250 yýllýk ‘sýcak denizlere eriþme’ hayalleri kuran Rusya’ nýn o stratejik hamleleri yanýnda, bu hattýn kendi tekelini kýracaðý öngörüsüyle Suriye'de Esad rejimini ayakta tutmasý ve bu "çýlgýn projenin" 18 yýl boyunca rafa kaldýrýlmasýndaki etkisini yadsýmak mümkün mü?
Bugün Hürmüz kapandýðýnda Katar'ýn "alternatif ulaþtýrma yolunun olmamasý", o günkü stratejik engellemenin bugüne yansýyan en aðýr faturasý olarak karþýmýzda duruyor…
Bu tablo, ayný zamanda Rusya doðalgazýna baðýmlý hale gelen ve Rusya’ nýn Ukrayna’ ya saldýrýsý ardýndan uyguladýðý ambargo sonucu çok pahalý alternatif kaynaklara yönelmek zorunda kalan baþta Almanya tüm AB ülkelerinin büyük açmazýný yansýtýyor…
Açmaz ayný zamanda Türkiye ve Anadolu coðrafyasý üzerinden tüm Avrupa’ nýn önüne yeni alternatif çözümler sunmakta…
Tabii yine iþin içine Rusya, Çin, ABD baþta olmak üzere yeni dünya düzeni üzerinde etkili olan büyük küresel aktörler girip, piþmekte olan aþa su katmazsa….
Rusya-Ukrayna ve ardýndan son günlerde gittikçe karmaþýk hale gelme temayülü gösteren ABD/Ýsrail ikilisinin Ýran’ a yönelik saldýrýlarýyla dünyanýn girdiði baþta enerji olmak üzere tüm tedarik zincirlerini etkileyecek büyük Dünya Buhraný ayný zamanda yeni fýrsatlarý taþýyor içinde…
Örneðin Rusya doðalgazýyla Hürmüz Boðazý çýkýþlý petrol akýþý için Türkiye’ nin yeni geçiþ güzergâhý olma potansiyeli deðerlendirilebilirse; Basra petrolü ile Katar, Türkmenistan doðalgazý, pamuk ipliðine baðlý Hürmüz Boðazý endeksli mevcut tedarik rotasýna en güçlü alternatif çözüm Anadolu geçiþidir…
Türkiye þimdi bu jeostratejik konumunun sunduðu altýn fýrsatý, 18 yýl önce yarým kalan enerji mimarisiyle bütünleþtirerek yeniden inþa etmeye giriþiyor…
Örneðin Kerkük-Yumurtalýk hattýnýn dünyanýn en zengin petrol rezervlerine sahip Basra Havzasý'na uzatýlmasýyla, ilk etapta günlük 1,5 milyon varil petrol güvenli rotaya kavuþup, Doðu Akdeniz üzerinden dünyaya sevk edilebilecek…
Katar-Türkiye Doðalgaz Hattý için de bugünkü kriz büyük bir fýrsat penceresi sunmakta…
18 yýl gecikmeyle de olsa; Suudi Arabistan, Ürdün ve Suriye üzerinden geçecek doðalgaz boru hattý, teknik ve ticari olarak artýk bir "tercih" deðil, Avrupa’nýn enerji güvenliði için artýk tartýþýlmaz bir "zorunluluk” özelliði taþýyor…
Zamanýnda Mavi Akým’ a kurban edilen Türkmen Gazý ve Hazar Geçiþine gelince; 50 trilyon metreküplük devasa rezervin Hazar üzerinden TANAP'a eklemlenmesi, Türkiye'yi Doðu ve Güney Avrupa'yý baðlayan en önemli enerji hattý (hub) yapacak…
Petrol ve Doðalgaz’ da daðýtým üssü konumuna gelecek Türkiye’ nin önüne serilen tarihi fýrsatlar bununla da sýnýrlý deðil…
Basra körfezi ve Hürmüz Boðazý ile Kýzýldeniz ve Süveyþ kanalý’ na dayalý küresel Tedarik Zincirinin nasýl pamuk ipliðine baðlý olduðu son geliþmelerle ortaya çýkarken, Türkiye’ nin yýllardýr hayata geçirmeye çalýþtýðý Raylý Ýpek Yolu için tasarlanan yeni mimari, lojistik bir devrimle taçlanmayý bekliyor…
Hürmüz (Basra) ve Süveyþ'in (Kýzýldeniz) en korkulan senaryonun gerçekleþmesi ve eþ zamanlý devre dýþý kalmasý halinde, tek alternatif olarak küresel tedarik zincirinin Anadolu'ya yönelmesi kaçýnýlmaz…
Dünya Bankasý’ nýn, Kuzey Marmara tren yolu baðlantýsý için saðladýðý ve onayladýðý dev kredi, Türkiye'nin "Orta Koridor" vizyonunun uluslararasý finans dünyasýnda kabul görmesi anlamýna geliyor…
Tiflis- Kars üzerinden gelen yükün Sivas düðümüyle Mersin ve Ýskenderun limanlarýna baðlanmasý, Anadolu'yu gýdadan elektroniðe küresel ticaretin "yeni Hürmüz’ü " ve bir adým sonrasýnda “Karasal Süveyþ’i “ haline getiriyor.
2015'te kaleme aldýðýmda ileriye yönelik bir "öngörü" olarak nitelendirilen Katar-Rusya doðalgaz kavgasý, bugün 2026'da dünyanýn en büyük enerji kriziyle ne kadar önemli yer tuttuðunu ve küresel çözümün de o eksen üzerinden geliþeceðini gösteriyor..
Türkiye, "Kalkýnma Yolu" ve "Üç Stratejik Hat" ile sadece kendi ekonomik geleceðini deðil, küresel enerji ve ticaret güvenliðini de teminat altýna alma fýrsatýný yakalamýþ bulunuyor…
Þimdi soru þudur: 2008'de Arap Baharý ve jeopolitik oyunlarla durdurulan o stratejik akýl, bugün "Hürmüz Düðümü"nü çözerek Türkiye'yi dünyanýn parlayan yýldýzý yapabilecek mi?
Yanýt; kurulan bu devasa enerji ve lojistik mimarisinin ne kadar hýzlý hayata geçirileceðine, Türkiye’ nin bu tarihi fýrsatý deðerlendirip deðerlendirmeyeceðine baðlý…
