Washington’da Güç Kaymasý ve Ankara’nýn Sýnavý:
"Topal Ördek" konumuna düþmesi halinde Trump’ ýn Siyaset ve Ekonomi çizgisine endeksli politikalar nasýl bir yol izleyecek?
Baþkanlarýn dayandýðý siyasi partilerin ara seçimlerde kayýplar yaþamasý bir baþka ifadeyle seçmenin uyarý mesajlarý vermesi ABD’ de neredeyse geleneksel hale gelmiþ bir kuraldýr.
2026’da Trump’ ýn düþük onay oranlarý, ekonomi algýsý ve diðer faktörler (örneðin Ýran savaþý etkileri ve gittikçe taban erimesi yaþatan Ýsrail desteði ) bu kaybý güçlendiriyor.
Hem Meclis hem Senato kaybýna geçmiþte pek tanýk olunmasa da, özellikle Hürmüz temelli yükselen enerji fiyatlarý sonucu gittikçe artan hayat pahalýlýðý böylesi bir hezimetin yaþanmasý Trump açýsýndan ok aðýr bir darbe olur.
Böylesi bir senaryonun gerçekleþmesi Trump ’ý güçsüz bir baþkan konumuna düþürür.
Zaten zorlanmaya baþladýðý Yasama kurumlarýnda baþarýlarý durur, sürekli soruþturmalarla uðraþmak zorunda kalýr ve ikinci dönemin ikinci yarýsý büyük ölçüde týkanýr.
Bugünkü tablodan hareketle “ekonomi, uluslararasý olaylar, aday kalitesi gibi kullanmadýðý kozlarý sahaya yansýtmasý için önünde halen 5 aylýk zaman var” diye düþünülse de bugün itibarýyla, Demokratlarýn her iki meclisi de (Temsilciler Meclisi + Senato) ayný anda kazanmasý anlamýna gelen ‘demokrat Sweep) tahminleri %45’ e çýkarak Trump’ ý bekleyen ve en çok konuþulan risk haline gelmiþ bulunuyor…
2026 Haziran ayý itibarýyla Polymarket araþtýrmasýnda %45 olasýlýkla Demokratlarýn "çifte zafer" elde etme ihtimalinin güçlenmesi, Washington’da kartlarýn yeniden karýlacaðýný gösteriyor.
Trump’ ýn düþük onay oranlarý, enflasyonist baskýlar ve Ýran geriliminin getirdiði jeopolitik yorgunluk, bundan sonra içeride ve dýþarýda hangi geliþmeler yaþanýrsa yaþansýn, Cumhuriyetçileri ciddi bir meclis kaybýyla yüz yüze býrakacaðý tarafsýz gözlemcilerin ortak kanaati olarak durmakta…
Cumhurbaþkaný Erdoðan’ýn Washington politikasýnda en güvendiði kaldýraç olan "Trump ile þahsi diyalog" mekanizmasý, ABD Kongresi’nin muhalefete geçmesiyle iþlevsizleþebilir. ABD’de baþlayacak siyasi týkanýklýk, Türkiye için hem diplomatik bir yalnýzlaþma hem de kýrýlgan ekonomik dengeler üzerinde yeni bir stres testi anlamýna gelecektir.
Yasamanýn felç olmasý sonucu istediði yasal düzenlemeleri Kongre’ den geçiremeyecek ve Topal Ördek pozisyonuna düþecek Trump’ ý 2 Kasým sonrasýndaki dönemde fiilen iþlevsiz hale getirecek, vergi reformlarý, bütçe harcamalarý ve göçmenlik gibi çok önemsediði politikalar, Demokrat blokajýna takýlacaktýr.
Bu kadar da deðil; Demokratlar; Kongrenin; Ýstihbarat, Yargý, Gözetim gibi en kilit komitelerini ele geçirerek Trump yönetiminin geçmiþ kararlarýný, iþ iliþkilerini ve yabancý liderlerle kurduðu þahsi angajmanlarý duruþmalarla mercek altýna alacak, kendisini sürekli Soruþturma ve Azil korkusuyla baþ baþa býrakacaktýr…
Trump’ ýn bürokrasiye ve federal mahkemelere kendi kadrolarýný atama gücü Senato engeline takýlacak, Washington’da karar alma mekanizmalarý felç olacaktýr.
Þüphesiz çoðu ülkede olduðu gibi hatta çoðundan daha da fazla biçimde sürecin Türkiye’ ye yansýmalarý olacak, Erdoðan açýsýndan manevra alaný bugünkü rahatlýða kýyasla hayli daralacaktýr…
Trump’ ýn kendi Kongresiyle, bütçe krizleriyle ve azil süreçleriyle boðuþtuðu kýsaca canýn derdine düþtüðü bir senaryoda, Erdoðan’ýn Trump’ ý ikna ederek ABD bürokrasisini özellikle de Pentagon ve Dýþiþleri kurumlarýný Trump üzerinden aþma stratejisi ortadan kalkacaktýr…
Örneðin, Trump’ ýn bugün Suriye’den çekilerek, Erdoðan’ a alan açma giriþimleri Demokratlarýn kontrolündeki Kongrede, bütçe kýsýtlamalarý ve yeni yasal þartlar getirerek durma noktasýna taþýnmasý olasýlýðý hayli yüksek…
Kongre, Trump’ ýn CAATSA yaptýrýmlarýnýn gevþetilmesi, Türkiye’ nin S-400’ ler nedeniyle dýþlandýðý F-35 programýna geri alýnmasý hatta F-16 modernizasyonu gibi çok acil adýmlar atmasý konusunda, elini baðlayacak, Türkiye dosyalarýný pazarlýk kozu olarak masada tutacaktýr.
Bu kadar da deðil, Demokrat komiteler, Trump’ýn geçmiþte Türkiye lehine müdahale ettiði iddia edilen ve Erdoðan’ ýn önemsediði Halkbank dosyasýný yeniden açma giriþimiyle Ankara üzerinde baský kurabilir.
Washington’daki yasama kilitlenmesi, sýk sýk borç tavaný krizlerine ve Trump döneminde sýkça ortaya çýkmaya baþlayan Hükümet kapanmalarýna yol açacak bu ise küresel piyasalarda oynaklýðý artýracaktýr.
ABD’deki siyasi belirsizlik, küresel risk iþtahýný azaltarak Türkiye gibi dýþ finansman ihtiyacý yüksek olan geliþmekte olan piyasalardan sermaye çýkýþýný (kaçýþýný) hýzlandýrýp daha yüksek faizle borçlanma maliyetlerinin artmasý anlamýna gelen CDS primlerini yukarý çekebilir.
Trump’ ýn Kongre’yi aþmak için baþkanlýk kararnameleriyle gümrük vergilerini ve korumacý ekonomik tedbirleri artýrma eðilimi, küresel ticareti yavaþlatarak Türkiye gibi pek çok ülkenin ihracat pazarlarýný olumsuz etkileyebilir.
-Ki, bu makaleyi kaleme alýrken arttýrdýðý gümrük vergileri mahkemelerden geri dönen Trump’ ýn yeni hamleye hazýrlandýðý ve Türkiye’ nin de %12,5 ek gümrük vergisiyle karþý karþýya kalabileceði iddiasý gündeme düþmüþtü.-
Tüm araþtýrmalar bugün %45’ e varan Demokrat Sweep (iki mecliste de çoðunluðu elde etme olasýlýðýnýn gittikçe artan oranlarla güçlendiðini gösteriyor…
Bunun gerçekleþmesi demek, tüccar kafasýna sahip Trump’ ýn birebir kiþisel iliþkilerle sürdürmeyi sevdiði dýþ politika stratejisi çöker, þahsi hatlar kopar, kurumsal baský baþlar.
Ekonomide; küresel piyasalarda dalgalanmalar yaþanýr, sermaye çýkýþ riskleri artar…
Sonuç olarak 2 Kasým seçimleri, Ankara’ya dýþ politikayý tek bir lidere endekslemenin yapýsal risklerini ortaya koymakla kalmayacak Trump’ ýn "Topal Ördek" konumuna düþmesi, Türkiye’yi Washington’daki Kongre, Pentagon, Dýþiþleri Bakanlýðý gibi geleneksel güç merkezleriyle yeniden kurumsal, rasyonel ve çok boyutlu bir diyalog zemini kurmaya zorlayacaktýr.
Yakýn dönem bir yana iþ baþýna gelecek 2028’ de iþ baþýna gelecek Demokrat bir baþkan, ABD politikasýnýn odak noktasýný da deðiþtirebilir.
Trump yönetimi için öncelik istikrar, terörle mücadele ve bölgesel uyum iken, Demokratlar Clinton, Obama örneklerinde olduðu gibi demokratikleþme, kapsayýcýlýk ve insan haklarýna daha fazla aðýrlýk vermeyi tercih edebilir.
Demokratlar bir yana Cumhuriyetçiler bile Türkiye ve Ortadoðu’ ya yönelik politik önceliklerini deðiþtirebilir, petrolün azalacak öneminin de etkisiyle Güney Doðu Asya’ ya özellikle de Çin’e odaklanabilir…
Unutulmamalý, dýþ politikada siyasi yalnýzlaþmadan kaçýnmanýn yolu, ekonomide dýþ güvencelere dayanmak yerine kendi ayaklarý üzerinde durmak ve diplomasiyi þahsileþtirme yerine kurumsallaþtýrmaktan geçer…
Aðýr bedelleri olacak böylesi bir derse þimdiden hazýrlanmakta yarar var diye düþünüyorum…
