MÜLAKAT
‘Mülakat demek torpil demek!’*
‘Mülakatýn olduðu yerde adalet olmaz. Mülakat adaletin katilidir. Mülakat ehliyeti öldürür. Mülakat liyakati katleder...’**
Bu sözleri okuduðum iki ayrý haberden alýntýladým. Üye sayýsý bakýmýndan ilk sýralarda yer alan iki farklý eðitim çalýþanlarý sendikasý yetkilisinin mülakatlar konusu hakkýndaki görüþlerini içermesi bakýmýndan önem arz ediyordu. Gerçek anlamýyla:
‘Ýþe alýnacak kiþiyi belirlemek amacýyla aday kiþilerle yapýlan yüz yüze görüþme ve konuþma eylemi olan ‘mülakat’ için neden böyle ifadeler kullanýldýðýný az çok tahmin edebiliyorsunuzdur. Ýþin niteliklerine en uygun kiþiyi belirlemek için uygulanan mülakatýn, özellikle kamu kurumlarýna personel alýmlarýnda, adil bir þekilde uygulandýðý konusunda tartýþmalar sürmektedir.
Genel seçimler öncesinde Sayýn Cumhurbaþkanýnýn ‘kamuda mülakatlarý kaldýracaðýz’ açýklamasý sonrasýnda atama bekleyen binlerce öðretmen bu durumdan memnuniyetini dile getirmiþti. Son günlerde tartýþmanýn yeniden alevlenmesinin sebebi ise Sayýn Milli Eðitim Bakanýnýn yaptýðý açýklamalar olmuþtur. Sayýn Bakan açýklamasýnda, ‘Cumhurbaþkanýmýz mülakatlarýn uygulanýþ biçimiyle ilgili rahatsýzlýðýný dile getirdi. Biz de mülakatlarý, mülakat gibi yapmaya karar verdik’ sözlerine yer vererek geçmiþte yapýlan mülakatlarý eleþtirmiþ ancak mülakatlarýn da uygulanmaya devam edeceðini bildirmiþtir.
Yýllardýr süren mülakat karmaþasý ve adaletsizliði karþýsýnda yeniden mülakatý savunmak ve uygulamaya almak öðretmen adaylarýnýn güvenini zedelemektedir.
Sayýn Bakan açýklamasýnda atama bekleyen öðretmenlere uygulanacak mülakatýn en az 45 dakika süreceðini ve bu süre içerisinde öðretmenlerin ders anlatma becerilerinin gözleneceðini de dile getirmiþtir. Öðrencisiz bir ortamda, etkileþimsiz olarak, ders öncesi konuya hazýrlýk ve planlama yapmadan, jüri karþýsýnda yapýlacak bu mülakatla, öðretmenlik becerilerinin nasýl ölçülebileceði de ayrý bir tartýþma konusu olmuþtur.
Eðitim fakültelerinden mezun olduktan sonra KPSS’den yüksek puan alarak atanmak için sýra bekleyen öðretmenlere bir de mülakat þartý getirmek, ‘Öðretmen yetiþtirme sistemine güvensizlik mi duyuluyor?’ sorusunu da gündeme taþýmaktadýr. Bu konuyla ilgili eksikliðin ortadan kaldýrýlmasý amacýyla öðretmen liselerinin yeniden açýlmasý, oradan mezun olacak öðrencilere üniversitelere giriþte ek puanlar verilmesi, eðitim fakültelerinin sayýsýnýn azaltýlarak niteliðinin arttýrýlmasý, ‘Okul Deneyimi’ adlý uygulama derslerinin eðitim fakültelerinde 4 yýl boyunca verilmesi gibi süreci ele alacak düzenlemelerin yapýlmasý daha baþarýlý sonuçlar verebilecektir.
Bilimde, sanatta, ekonomide ve diðer birçok alanda geliþmiþlikten bahsedilebilmesi için yüksek nitelikli bir eðitimin uygulanýyor olmasý gerçeði tüm kesimlerce kabul edilir. Bir ülkenin geliþerek ilerleyebilmesi, iyi eðitim almýþ ve iyi eðitim verebilecek öðretmenlerin varlýðýna baðlýdýr. Dolayýsýyla donanýmlý öðretmenlerin yetiþmiyor olmasý demek, o ülkede birçok meslek üyesinin ve vatandaþýn doðru yetiþmiyor olmasý sonucunu doðurmaktadýr. Bu gerçekten hareketle 1848 yýlýnda Darülmuallimin kurulmasý ile baþlayan öðretmen yetiþtirme süreci, Yüksek Öðretmen Okullarý, Köy Muallim Mektepleri, Köy Enstitüleri, Ýlköðretmen Okullarý ve son olarak eðitim fakültelerine öðrenci hazýrlamak amacýyla kurulan Anadolu Öðretmen Liseleri ile 2014 yýlýna kadar devam etmiþtir Günümüzde ise bu yük sadece eðitim fakültelerine býrakýlmýþtýr.
Öðretmen yetiþtirme süreci ile ilgili görüþlerimizi bir baþka yazýmýzda paylaþacaðýmýzý belirterek ana konumuz olan ‘mülakat’ konusuna yeniden dönmek istiyorum.
Mülakat yöntemi ile öðretmen seçimine olan itirazlarýn nedeni þüphesiz ki geçmiþ uygulamalarda görülen yanlýþlýklardýr. Mülakat sisteminin deðerlendirme ölçütlerinin esnekliði bakýmýndan kayýrmacýlýða en uygun sistem olduðu bilinmektedir. Bu durum iþe alýmlarda birçok þaibeye de sebep olmaktadýr. Dolayýsý ile mülakat sistemi adalet duygusunu zedelemektedir. Eðitim fakültelerini baþarý ile tamamlamýþ, KPSS’den atanabilecek bir puan almýþ öðretmenlerin mülakat sistemi ile atama dýþýnda kalmasý devletimiz adýna büyük kayýptýr. Mevcut mülakat sistemleri ile birçok liyakatli öðretmen, öðrenciler ile buluþamamaktadýr.
Konu ile ilgili olarak bir baþka eðitim çalýþanlarý sendikasý baþkanýnýn açýklamalarýna yer vererek yazýmýzý sonlandýrmak istiyorum:
‘Bu ülkede konu mülakatýn içeriði deðil bizzat kendisidir.
Kamu personel alýmýnda bugüne kadar þeffaf, objektif, hakkaniyetli mülakat ne zaman yapýlabilmiþ ki?
Ve bugüne kadar mülakatla ilgili açýlan tüm davalarý idare kaybetmiþtir.
4 yýllýk eðitim ve diploma
3 ayrý yazýlý sýnav
Yetmiyor güvenlik soruþturmasý
Yetmiyor mülakat
Bence öðretmen atamalarýný bir sýrat köprüsü ekleyerek tamamlayýn’***
Alýntýlamalar:
* NeJla KURUL: Eðitim-Sen Genel Baþkaný
** Talip GEYLAN: Türk Eðitim-Den Genel Baþkaný
*** Oðuz ÖZAT: Eðitim Gücü-Sen Genel Baþkaný
